ខ្លែង គឺជាវត្ថុលេងកម្សាន្តម្យ៉ាងដែលអាចហោះហើរបានដោយកម្លាំងខ្យល់ទាញតាមរយៈខ្សែដែលគេចងភ្ជាប់នឹងតួរបស់វា ។ វាត្រូវបានគេប្រើសម្រាប់លេងកម្សាន្ត ដែលភាគច្រើនគេតែងបង្ហើរខ្លែងលេងកម្សាន្តក្នុងរដូវរំហើយ ចាប់ផ្ដើមរាប់ពីពាក់កណ្ដាលខែកញ្ញា ដល់ពាក់កណ្ដាលខែធ្នូ ហើយពេលខ្លះខ្មែរយើងលេងបន្តរហូតដល់រដូវបន្ទាប់ទៀតគឺសិសិរដូវ។ ខ្លែងខ្មែរ គឺមានច្រើនប្រភេទណាស់ ហើយការ រចនា និងការច្នៃប្រឌិតរូបរាងខ្លែងវាអាស្រ័យទៅតាមចំណូលចិត្ត របស់អ្នកភូមិស្រុកតាម តំបន់រៀងៗខ្លួន។ ចំពោះខ្លែងឯក ដើមឡើយមានឈ្មោះថាជា “ខ្លែងមេកូន ឬខ្លែងព្នង” ដែលមានតាំងពីមុនគ្រិស្តសករាជមកម្ល៉េះ ដ្បិតគេបង្កើតឡើងសម្រាប់ បង្ហើរពេលលេងនៅរដូវប្រមូលផលស្រូវ ចូលមកដល់ និងជាពេល នៃរដូវរំហើយផង ហើយការបង្ហើរខ្លែងឯកនេះជាផ្សារភ្ជាប់ជាមួយនឹងវិស័យកសិកម្ម។
ខ្លែងឯក ពុំមែនចេះតែអាចបង្ហើរនៅគ្រប់ទីកន្លែងនោះឡើយ គេត្រូវរកកន្លែង ណាដែលសមស្រប ពោលគឺមាន វាលធំស្រឡះល្អពុំមានដើមឈើដូចជាតាមវាលស្រែធំៗដែលច្រូតកាត់រួច ពិសេសតាមជនបទ។ ម្យ៉ាងទៀតទីវាលនោះ ត្រូវជាកន្លែងដែលមានខ្យល់បក់ជាប់ជាប្រចាំ ដើម្បីខ្លែងអាចហោះបានខ្ពស់ល្អ ហើយបើកាលណាខ្លែងហោះបានកាន់តែខ្ពស់នោះសំឡេងឯកក៏លាន់ឮសាយទៅបានកាន់តែឆ្ងាយ។
បើតាម ជំនឿរបស់ខ្មែរតាំងពីបុរាណ បើកាលណាបង្ហើរខ្លែងឯក ហើយខ្លែងនោះធ្លាក់ទៅលើដំបូល ផ្ទះអ្នកណា គេចាត់ថាជាការចង្រៃ ឬក៏នាំគ្រោះដល់ម្ចាស់ផ្ទះ ដោយម្ចាស់ផ្ទះតម្រូវឱ្យម្ចាស់ខ្លែងនោះរៀបចំពិធីនិមន្តព្រះសង្ឃសូត្រមន្តបញ្ជៀសនៅគ្រោះចង្រៃទាំងនោះ។ មួយវិញ ទៀតក្នុងពិធីទ្វារទសមាស ដែលជាពិធីទាក់ទងនឹងពុទ្ធសាសនា ក៏មាននិយាយពីការបង្ហើរ ខ្លែងឯកដែលគេច្រើនធ្វើនៅខែមិគសិរ។ រីឯក្នុងរជ្ជកាលព្រះអង្គឌួងទ្រង់ក៏មានប្រតិបត្តិទំនៀមទម្លាប់បង្ហើរខ្លែងឯកនេះដែរ ដើម្បីជាការគោរពបូជាចំពោះព្រះចូឡាមណីចេតិយ។
ខ្លែងឯក ដែលជាខ្លែងមួយក្នុងចំណោមប្រភេទខ្លែងខ្មែរជាង២០ប្រភេទ មានឈ្មោះល្បីល្បាញដល់ឆាកអន្តរជាតិ ដោយវាត្រូវបានយកទៅចូលរួមក្នុងមហោស្រពខ្លែងអន្តរជាតិ ចាប់ពីឆ្នាំ១៩៩៤ នៅប្រទេសជាច្រើនដូចជា បារាំង អ៊ីតាលី អង់គ្លេស ចិន ជប៉ុន កូរ៉េ ឥណ្ឌា ឥណ្ឌូណេស៊ី ប្រ៊ុយណេ ម៉ាឡេស៊ី និងវៀតណាមជាដើម។
លក្ខណៈសម្បត្ដិពិសេសរបស់ «ខ្លែងឯក»រួមមាន
- ខ្លែងឯកបំពាក់ដោយឯក ដែលជាឧបករណ៍ភ្លេង បន្លឺបានច្រើនសំឡេងយ៉ាងពីរោះពេលហោះឡើងលើអាកាស ។
- ការបង្ហោះខ្លែងឯកកំសាន្ដសប្បាយ គឺការបង្ហោះជាសហគមន៍ ។
- ពេលអ្នកស្រុកមានឱកាសបង្ហោះខ្លែង គឺបង្ហាញឱ្យដឹងថា អ្នកស្រុកមានសេរីភាព និងប្រទេសជាតិមានសន្ដិភាព ។
- ខ្លែងឯកតំណាងឱ្យមានមាតាខ្មែរ ឬអ្នកដឹកនាំប្រទេសខ្មែរ ។
ខ្លែងឯកជាក៏ផ្នែកមួយនៃប្រវត្តិសាស្រ្ត និងជាបេតិកភ័ណ្ឌរបស់ខ្មែរផងដែរ ប៉ុន្តែគួរអោយសោកស្តាយដែលប្រជាជនខ្មែរមួយចំនួនធំមើលរំលង និងបណ្តាមនុស្សនៅលើសកលលោកជាច្រើនមិនទាន់បានស្គាល់ ពីសមិទ្ធផលតាំងពីបុរាណកាលនេះមក។ ខ្លែងឯក ជាវត្ថុដ៏មានតម្លៃសម្រាប់អត្តសញ្ញាណជាតិខ្មែរព្រមទាំងជាតួអង្គមួយវប្បធម៌ខ្មែរដែលតែងដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការជួយផ្សព្វផ្សាយកិត្តិនាមប្រទេសកម្ពុជាប៉ុន្តែវានឹងប្រឈមមុខក្នុងការបាត់បង់ប្រសិនបើយើងមើលរំលងនិងមិនយកចិត្តទុកដាក់ពីវា៕
អត្ថបទ៖ កណ្ណិការ
