គ្រាប់រីករាយ (Pistachio) គឺជាគ្រាប់ធញ្ញជាតិមួយប្រភេទដែលត្រូវបានគេស្គាល់ទូទាំងពិភពលោកថាជា "គ្រាប់មហាអស្ចារ្យ" ដោយសារតែគុណសម្បត្តិនិងអត្ថប្រយោជន៍ដ៏សម្បូរបែបរបស់វាចំពោះសុខភាព វាមិនត្រឹមតែមានរសជាតិឆ្ងាញ់ប៉ុណ្ណោះទេប៉ុន្តែវាក៏ជាប្រភពថាមពលនិងជីវជាតិដ៏ល្អឥតខ្ចោះផងដែរ។ ឈ្មោះ "គ្រាប់រីករាយ" (Happy Nut): នៅប្រទេសចិន គេហៅគ្រាប់រីករាយថា "Kaixin Guo" ដែលមានន័យថា "គ្រាប់រីករាយ" ដោយសារតែសំបករបស់វាបើកដូចជាស្នាមញញឹម ចំណែកនៅប្រទេសអ៊ីរ៉ង់ គេហៅវាថា "គ្រាប់ញញឹម" (Smiling Nut)។

• ដើមរីករាយត្រូវបានគេជឿថាមានដើមកំណើតនៅតំបន់មជ្ឈិមបូព៌ា (Middle East) ជាក់លាក់គឺនៅតំបន់ដែលបច្ចុប្បន្នជាប្រទេស អ៊ីរ៉ង់ ស៊ីរី និងអ៊ីរ៉ាក់។

• ភស្តុតាងបុរាណវិទ្យាបានបង្ហាញថាមនុស្សបានបរិភោគគ្រាប់រីករាយតាំងពីប្រហែល ៧,០០០ ឆ្នាំមុនគ្រិស្តសករាជម្ល៉េះហើយវាត្រូវបានគេចាត់ទុកជាអាហារដ៏មានតម្លៃតាំងពីសម័យបុរាណ ដូចជាចក្រភពពែរ្ស (Persia) ជាដើម។

• គ្រាប់នេះបានរីករាលដាលពីមជ្ឈិមបូព៌ាទៅកាន់តំបន់មេឌីទែរ៉ាណេ នៅក្នុងសតវត្សទី ១ នៃគ្រិស្តសករាជវាត្រូវបាននាំចូលទៅកាន់ទីក្រុងរ៉ូម ហើយក្រោយមកវាបានក្លាយជាអាហារដ៏មានតម្លៃនៅអឺរ៉ុប។ សព្វថ្ងៃនេះសហរដ្ឋអាមេរិក(ជាពិសេសរដ្ឋកាលីហ្វ័រញ៉ា) និងប្រទេសអ៊ីរ៉ង់គឺជាអ្នកផលិតដ៏ធំ។

•គ្រាប់រីករាយសម្បូរទៅដោយជីវជាតិសំខាន់ៗជាច្រើន ដែលផ្តល់អត្ថប្រយោជន៍ដល់សុខភាព៖

• សម្បូរដោយសារធាតុចិញ្ចឹមខ្ពស់: គ្រាប់រីករាយមួយចំនួនតូច (ប្រហែល ៤៩ គ្រាប់) មានកាឡូរីទាប ហើយមានផ្ទុកនូវប្រូតេអ៊ីន វីតាមីន B_6 ប៉ូតាស្យូម និងទង់ដែងខ្ពស់។

• ជំនួយសុខភាពបេះដូង: ខ្លាញ់មិនឆ្អែតនិងសារធាតុប្រឆាំងអុកស៊ីតកម្មនៅក្នុងគ្រាប់រីករាយជួយកាត់បន្ថយកូលេស្តេរ៉ូលអាក្រក់ (LDL) និងបង្កើនកូលេស្តេរ៉ូលល្អ (HDL) ព្រមទាំងជួយកាត់បន្ថយសម្ពាធឈាមដែលជាលទ្ធផលជួយកាត់បន្ថយហានិភ័យនៃជំងឺដាច់សរសៃឈាមខួរក្បាលនិងជំងឺបេះដូង។

• ល្អសម្រាប់សុខភាពភ្នែក: វាជាគ្រាប់ធញ្ញជាតិតែមួយគត់ដែលមានផ្ទុកបរិមាណខ្ពស់នៃសារធាតុប្រឆាំងអុកស៊ីតកម្ម Lutein និង Zeaxanthin ដែលមានសារៈសំខាន់ក្នុងការការពារភ្នែកពីការខូចខាតដោយសារពន្លឺ និងជំងឺភ្នែកឡើងបាយដែលទាក់ទងនឹងអាយុ។

• គ្រាប់រីករាយមានកម្រិតទាបហើយជាតិសរសៃនិងខ្លាញ់ល្អជួយឱ្យការរំលាយអាហារជាតិស្ករយឺតដែលជួយរក្សាកម្រិតជាតិស្ករក្នុងឈាមឱ្យមានលំនឹង។

• ពង្រឹងប្រព័ន្ធរំលាយអាហារ: ជាតិសរសៃ (Fiber) ជួយសម្រួលដល់ចលនាពោះវៀននិងដំណើរការរបស់ប្រព័ន្ធរំលាយអាហារបានល្អ។

• ជួយគ្រប់គ្រងទម្ងន់ដោយសារតែវាសម្បូរប្រូតេអ៊ីន និងជាតិសរសៃ គ្រាប់រីករាយជួយធ្វើឱ្យអ្នកមានអារម្មណ៍ ឆ្អែតបានយូរ ដែលអាចកាត់បន្ថយការទទួលទានកាឡូរីសរុប និងជួយក្នុងការសម្រកទម្ងន់។

• ការសិក្សាបានបង្ហាញថា ការទិញគ្រាប់រីករាយដែលមានសំបក អាចជួយកាត់បន្ថយការញ៉ាំច្រើនហួសហេតុ ដោយសារសំបកដែលនៅសេសសល់ជួយរំលឹកដល់អ្នកអំពីបរិមាណដែលអ្នកបានញ៉ាំ។

• ជាតិសរសៃនៅក្នុងគ្រាប់រីករាយដើរតួជា Prebiotic ដែលជាអាហារសម្រាប់បាក់តេរីល្អនៅក្នុងពោះវៀនបាក់តេរីទាំងនេះធ្វើការបំប្លែងជាតិសរសៃទៅជាអាស៊ីតខ្លាញ់ខ្សែសង្វាក់ខ្លី (Short-Chain Fatty Acids) ដែលជួយដល់សុខភាពពោះវៀននិងកាត់បន្ថយហានិភ័យជំងឺផ្សេងៗ។

• ការប្រើប្រាស់ក្នុងម្ហូបអាហារ: ក្រៅពីបរិភោគជាអាហារសម្រន់ (Snack) គ្រាប់រីករាយត្រូវបានគេប្រើប្រាស់យ៉ាងទូលំទូលាយក្នុងការធ្វើបង្អែម (ដូចជា Baklava) ការ៉េម (Pistachio Ice Cream)នំខេក និងក្នុងម្ហូបអាហារបែបមជ្ឈិមបូព៌ានិងមេឌីទែរ៉ាណេ។

• នៅក្នុងវប្បធម៌ជាច្រើនគ្រាប់រីករាយត្រូវបានគេមើលឃើញថាជានិមិត្តសញ្ញានៃសុខភាព សុភមង្គលនិងសំណាងល្អហើយជារឿយៗត្រូវបានផ្តល់ជាកាដូក្នុងពិធីបុណ្យផ្សេងៗ។ ភាពខុសគ្នាពីគ្រាប់ដទៃគ្រាប់រីករាយជាធម្មតាមានសំបកខាងក្រៅបើកបន្តិចនៅពេលវាទុំដែលធ្វើឱ្យវាងាយស្រួលបកញ៉ាំជាងគ្រាប់ធញ្ញជាតិដទៃទៀត។

អត្ថបទ៖ ជួន សុធា