វិស័យកីឡានៅក្នុងព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាបានឆ្លងកាត់ដំណាក់កាលប្រវត្តិសាស្ត្រជាច្រើនរហូតឈានមកដល់ការរីកចម្រើនគួរឱ្យកត់សម្គាល់នាពេលបច្ចុប្បន្នកីឡាមិនត្រឹមតែជាសកម្មភាពកម្សាន្តនិងលើកកម្ពស់សុខភាពប៉ុណ្ណោះទេប៉ុន្តែបានក្លាយជាកម្លាំងចលករដ៏មានឥទ្ធិពលមួយក្នុងការកសាងអត្តសញ្ញាណជាតិការផ្សារភ្ជាប់ចំណងមិត្តភាពអន្តរជាតិនិងការលើកកម្ពស់កិត្យានុភាពរបស់ប្រទេស ភាពជោគជ័យក្នុងការរៀបចំកីឡាស៊ីហ្គេម និងអាស៊ានប៉ារ៉ាហ្គេម ឆ្នាំ២០២៣ បានបង្ហាញយ៉ាងច្បាស់ពីការប្តេជ្ញាចិត្តដ៏មុតមាំរបស់កម្ពុជាចំពោះវិស័យនេះ។

I. ទិដ្ឋភាពប្រវត្តិសាស្ត្រនិងការវិវត្តន៍

កីឡានៅកម្ពុជាមានឫសគល់យ៉ាងជ្រៅតាំងពីសម័យបុរាណដែលត្រូវបានឆ្លុះបញ្ចាំងតាមរយៈចម្លាក់នៅប្រាសាទនានា ដូចជា ល្បុក្កតោ និងកីឡាប្រយុទ្ធផ្សេងៗ។

• សម័យសង្គមរាស្ត្រនិយម: វិស័យកីឡាមានភាពរុងរឿងគួរឱ្យកត់សម្គាល់ ដោយមានការសាងសង់ពហុកីឡដ្ឋានជាតិអូឡាំពិក (ឆ្នាំ១៩៦៤) ដែលជាស្នាដៃដ៏ល្បីល្បាញរបស់លោកតា វណ្ណ ម៉ូលីវណ្ណ និងមានការចូលរួមប្រកួតប្រជែងលើឆាកអន្តរជាតិ។

• ក្រោយសម័យសង្គ្រាម: កីឡាបានចាប់ផ្តើមស្តារឡើងវិញបន្តិចម្តងៗដោយផ្តោតសំខាន់លើការពង្រឹងសមត្ថភាពកីឡាករថ្នាល និងការធ្វើសមាហរណកម្មជាមួយសហព័ន្ធកីឡាអន្តរជាតិ។

II. កត្តាជំរុញកំណើនបច្ចុប្បន្ន

ការរីកចម្រើននាពេលបច្ចុប្បន្ននេះគឺកើតចេញពីកត្តាសំខាន់ៗជាច្រើន៖

១. ការគាំទ្រគោលនយោបាយរដ្ឋ

រាជរដ្ឋាភិបាលបានដាក់ចេញនូវ "គោលនយោបាយជាតិស្តីពីការអភិវឌ្ឍវិស័យអប់រំកាយនិងកីឡា" ដែលកំណត់ទិសដៅច្បាស់លាស់ក្នុងការអភិវឌ្ឍកីឡាមហាជននិងកីឡាអាជីព ការលើកទឹកចិត្តជាថវិកាដល់កីឡាករជ័យលាភី គឺជាកម្លាំងជំរុញដ៏ធំមួយ។

២. ការអភិវឌ្ឍហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ

ការសាងសង់ពហុកីឡដ្ឋានជាតិមរតកតេជោដែលជាទីលានប្រកួតដ៏ទំនើបលំដាប់អន្តរជាតិបានលើកកម្ពស់ស្តង់ដារកីឡារបស់កម្ពុជានិងបានត្រៀមខ្លួនជាស្រេចដើម្បីទទួលរៀបចំកម្មវិធីធំៗ។

៣. ភាពជោគជ័យក្នុងការធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះស៊ីហ្គេម

ការធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះស៊ីហ្គេម ឆ្នាំ២០២៣ គឺជាព្រឹត្តិការណ៍ប្រវត្តិសាស្ត្រដែលបាន៖

• បង្កើនសមត្ថភាព: ផ្តល់ឱកាសឱ្យកម្ពុជាបង្ហាញពីសមត្ថភាពរៀបចំព្រឹត្តិការណ៍ធំៗ។

• កំណត់ត្រាមេដាយ: កម្ពុជាដណ្តើមបានមេដាយមាសរហូតដល់ ៨១គ្រឿង ដែលជាកំណត់ត្រាថ្មីមួយក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្ររបស់ខ្លួន។

• ផ្សព្វផ្សាយវប្បធម៌: ជួយផ្សព្វផ្សាយកីឡាប្រពៃណីខ្មែរ ដូចជា គុនខ្មែរ និងល្បុក្កតោ ឱ្យពិភពលោកបានស្គាល់។

III. ការប្រឈមមុខ និងទិសដៅអនាគត

ទោះបីមានការរីកចម្រើនក្តីវិស័យកីឡាកម្ពុជានៅតែមានបញ្ហាប្រឈមមួយចំនួនដែលត្រូវដោះស្រាយ៖

• ខ្វះខាតធនធានគ្រូបង្វឹកជំនាញ: ត្រូវការបង្កើនការបណ្តុះបណ្តាលគ្រូបង្វឹកកម្រិតខ្ពស់និងអ្នកឯកទេសកីឡាឱ្យបានកាន់តែច្រើន។

• ការគ្រប់គ្រងក្លឹបនិងហិរញ្ញវត្ថុ: ក្លឹបកីឡាអាជីពមួយចំនួននៅតែពឹងផ្អែកខ្លាំងលើជំនួយរដ្ឋនិងអ្នកឧបត្ថម្ភ ជាជាងការស្វែងរកប្រភពចំណូលប្រកបដោយនិរន្តរភាព។

• ការពង្រឹងកីឡាថ្នាល: ការបង្កើតកម្មវិធីបណ្តុះបណ្តាលកីឡាករវ័យក្មេងឱ្យបានទូលំទូលាយនៅទូទាំងប្រទេសនៅតាមសាលារៀននិងមូលដ្ឋាន។

សរុបមកគឺវិស័យកីឡានៅកម្ពុជាកំពុងស្ថិតក្នុងគន្លងនៃការអភិវឌ្ឍប្រកបដោយសន្ទុះវិជ្ជមាននិងសក្តានុពលដ៏ធំធេង។ ការវិនិយោគលើហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធការលើកកម្ពស់កីឡាប្រពៃណី និងការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់កីឡាករ កីឡាការិនី គឺជាកត្តាគន្លឹះដែលនឹងជំរុញឱ្យកម្ពុជាបន្តសម្រេចបាននូវជោគជ័យបន្ថែមទៀតលើឆាកអន្តរជាតិ។ តាមរយៈការដោះស្រាយបញ្ហាប្រឈមដែលនៅសេសសល់កម្ពុជានឹងអាចកសាងវិស័យកីឡាមួយប្រកបដោយភាពរឹងមាំនិងមាននិរន្តរភាពសម្រាប់មនុស្សគ្រប់ជំនាន់។

អត្ថបទ៖ ជួន សុធា