ល្បែងទាញព្រ័ត្រ (Teanh Prot) គឺជាល្បែងប្រជាប្រិយខ្មែរមួយដ៏ចំណាស់ដែលមានអត្ថន័យជ្រាលជ្រៅបំផុតមិនត្រឹមតែជាការកម្សាន្តនោះទេប៉ុន្តែវាជាពិធីបុណ្យកសិកម្មដ៏សំខាន់មួយ។

• ល្បែងទាញព្រ័ត្រត្រូវបានគេជឿថាមានប្រភពចេញពី ពិធីសាសនានិងកសិកម្មតាំងពីយូរលង់ណាស់មកហើយក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ដើម្បីឧទ្ទិសបួងសួងសុំសេចក្តីសុខភ្លៀងធ្លាក់និងទិន្នផលដំណាំបរិបូរមុនពេលចាប់ផ្តើមរដូវដាំដុះថ្មី។

•  អ្នកប្រាជ្ញជាច្រើនបានភ្ជាប់ល្បែងទាញព្រ័ត្រទៅនឹងទេវកថាហិណ្ឌូដ៏ល្បីល្បាញរបស់ខ្មែរគឺ "កូរសមុទ្រទឹកដោះ"។រូបចម្លាក់នៅប្រាសាទអង្គរវត្តបង្ហាញអំពីទេវតា និងអសុរៈទាញព្រ័ត្រ(នាគវាសុកី)ដើម្បីកូរសមុទ្រទឹកដោះស្វែងរកទឹកអម្រឹត។ សកម្មភាពនៃការទាញព្រ័ត្រនេះត្រូវបានគេមើលឃើញថាជានិមិត្តរូបនៃការតស៊ូនៃកម្លាំងធម្មជាតិ (រវាងរាំងស្ងួត និងទឹកភ្លៀង) ដែលចាំបាច់សម្រាប់ការបង្កើតភាពចម្រុងចម្រើន។

• ព្រ័ត្រដែលប្រើសម្រាប់លេងគឺហៅថា "ព្រ័ត្រ" ដែលដើមឡើយត្រូវបានធ្វើឡើងពីផ្តៅឬខ្សែដែលត្បាញពីស្បែកសត្វដូចជាស្បែកគោឬស្បែកក្របីមុននឹងប្រើខ្សែពួរធំៗដូចបច្ចុប្បន្ន។

• ល្បែងទាញព្រ័ត្រត្រូវបានលេងជាពិធីនៅទូទាំងប្រទេសកម្ពុជាជាពិសេសក្នុងឱកាសពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មីប្រពៃណីជាតិខ្មែរ (ពាក់កណ្តាលខែមេសា)ហើយក៏ត្រូវបានលេងនៅក្នុងពិធីបុណ្យមួយចំនួនដែលពាក់ព័ន្ធនឹង ស្រូវអង្ករផងដែរដូចជាពិធី ឆ្លងចេត្រ។

• ការលេងទាញព្រ័ត្រជានិមិត្តរូបនៃការបញ្ចប់វដ្តកសិកម្មចាស់និងការចាប់ផ្តើមវដ្តកសិកម្មថ្មី។ជាពិសេសការដាច់នៃខ្សែព្រ័ត្រនៅពេលលេងត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជានិមិត្តរូបនៃការផ្តាច់បង់អតីតកាល(ឆ្នាំចាស់)និងការទទួលស្គាល់ការផ្លាស់ប្តូរចូលឆ្នាំថ្មី។

• តាមជំនឿជនបទការលេងនេះគឺដើម្បីបួងសួងដល់អាទិទេពក្នុងតំបន់ឱ្យជួយការពារដំណាំស្រូវនិងប្រទានពរឱ្យមានភ្លៀងធ្លាក់គ្រប់គ្រាន់។

ល្បែងទាញព្រ័ត្រមានសារៈសំខាន់ជាងការប្រកួតឈ្នះចាញ់ទៅទៀត៖

•  ល្បែងនេះតម្រូវឱ្យមានការចូលរួមពីមនុស្សច្រើន (ជាក្រុម)និងតម្រូវឱ្យមានការសហការនិងការឯកភាពគ្នាទាំងកម្លាំងកាយនិងកម្លាំងចិត្តដើម្បីទាញយកជ័យជម្នះ។ដូច្នេះវាជួយពង្រឹងសាមគ្គីភាពនិងចំណងមិត្តភាពក្នុងសហគមន៍។

• វាជាល្បែងដែលជួយហ្វឹកហាត់កម្លាំងកាយនិងជំរុញស្មារតីរួម។

• ការទទួលស្គាល់ពីអន្តរជាតិនៅថ្ងៃទី ២ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០១៥ ល្បែងទាញព្រ័ត្រត្រូវបានចុះបញ្ជីជាបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌អរូបីនៃមនុស្សជាតិដោយអង្គការUNESCOដែលជាការចុះបញ្ជីពហុជាតិរួមគ្នាជាមួយប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូងហ្វីលីពីននិងវៀតណាម។ការទទួលស្គាល់នេះបញ្ជាក់ពីសារៈសំខាន់ជាសកលនៃល្បែងទាញព្រ័ត្រក្នុងវប្បធម៌កសិកម្មអាស៊ី។

*ល្បែងទាញព្រ័ត្រគឺជាកញ្ចក់ឆ្លុះបញ្ចាំងពីអាយុកាលនិងភាពរឹងមាំនៃអរិយធម៌ខ្មែរដែលភ្ជាប់ប្រជាជនទៅនឹងឫសគល់កសិកម្មនិងតម្លៃសហគមន៍។

អត្ថបទ៖ ជួន សុធា