ប្លាស្ទិក ជាវត្ថុធាតុដែលបានក្លាយជាផ្នែកមួយដ៏សំខាន់នៃជីវិតប្រចាំថ្ងៃរបស់យើងដោយសារតែភាពងាយស្រួលតម្លៃថោកនិងភាពជាប់បានយូររបស់វា ប៉ុន្តែលក្ខណៈសម្បត្តិទាំងនេះហើយដែលបានធ្វើឱ្យប្លាស្ទិកក្លាយជាបេសកកម្មដ៏គ្រោះថ្នាក់បំផុតសម្រាប់ភពផែនដី តាមរយៈការបំពុលយ៉ាងទូលំទូលាយបញ្ហានៃសំណល់ប្លាស្ទិកជាពិសេសប្លាស្ទិកប្រើតែមួយដងបានបង្កផលប៉ះពាល់អវិជ្ជមានជាច្រើនទៅលើបរិស្ថានសត្វព្រៃ និងសុខភាពមនុស្ស។

១. ផលប៉ះពាល់លើបរិស្ថានធម្មជាតិ

ការបំពុលប្លាស្ទិកបានបំផ្លាញប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីសំខាន់ៗនៅលើដីគោកនិងក្នុងទឹក៖

• ការបំពុលក្នុងសមុទ្រ និងទឹក: ប្លាស្ទិកភាគច្រើនដែលបោះចោលហូរចូលទៅក្នុងទន្លេ បឹងបួរ រួចទៅដល់មហាសមុទ្រ បើយោងតាមការព្យាករណ៍បើគ្មានវិធានការណ៍ទេនៅឆ្នាំ ២០៥០ ប្លាស្ទិកអាចមានច្រើនជាងត្រី នៅក្នុងសមុទ្រវាបំពុលគុណភាពទឹកនិងធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់ប្រព័ន្ធជីវៈចម្រុះក្នុងទឹក។

• ការបំពុលដី និងខ្យល់: នៅពេលដែលប្លាស្ទិកត្រូវបានបោះចោលលើដីសារធាតុគីមីដែលមាននៅក្នុងប្លាស្ទិកអាចជ្រាបចូលទៅក្នុងដីនិងទឹកក្រោមដី។ ការដុតប្លាស្ទិកដើម្បីកម្ចាត់ចោលក៏បញ្ចេញនូវសារធាតុគីមីពុល ទៅក្នុងបរិយាកាសបង្កជាផ្សែងកខ្វក់ដែលប៉ះពាល់ដល់ផ្លូវដង្ហើមនិងសុខភាពសាធារណៈ។

• ពេលវេលាពុកផុយដ៏យូរអង្វែង: ប្លាស្ទិកត្រូវការពេលរាប់រយឆ្នាំ (ដបប្លាស្ទិកអាចចំណាយពេល ៤៥០ ឆ្នាំ) ដើម្បីពុកផុយ។ ក្នុងអំឡុងពេលនោះវាគ្រាន់តែបំបែកខ្លួនទៅជាកំទេចប្លាស្ទិកតូចៗដែលមើលមិនឃើញដោយភ្នែកទទេប៉ុន្តែវានៅតែបំពុលបរិស្ថាន។

២. គ្រោះថ្នាក់ដល់សត្វព្រៃនិងជីវៈចម្រុះ

ផលប៉ះពាល់ទៅលើសត្វព្រៃគឺអាចមើលឃើញយ៉ាងច្បាស់និងគួរឱ្យសង្វេគ៖

• ការជាប់ និងថប់ដង្ហើម: សត្វសមុទ្រជាច្រើនប្រភេទ ដូចជា អណ្ដើក សត្វផ្សោត និងបក្សី អាចជាប់នៅក្នុងសំណាញ់នេសាទកំទេចប្លាស្ទិកឬថង់ប្លាស្ទិកដែលនាំឱ្យពួកវាពិបាកធ្វើចលនាឬថប់ដង្ហើមរហូតដល់ស្លាប់។

• ការបរិភោគប្លាស្ទិក: សត្វជាច្រើនច្រឡំប្លាស្ទិកថាជាចំណីអាហារ ហើយលេបចូលទៅនេះបណ្តាលឱ្យមានការស្ទះពោះវៀនកាត់បន្ថយចំណង់អាហារនិងការស្លាប់ដោយសារខ្វះជីវជាតិកំទេចប្លាស្ទិកតូចៗក៏បានចូលទៅក្នុងខ្សែសង្វាក់អាហារផងដែរ។

៣. ហានិភ័យដល់សុខភាពមនុស្ស

ផលប៉ះពាល់នៃប្លាស្ទិកទៅលើសុខភាពមនុស្សកំពុងក្លាយជាកង្វល់ដ៏ធំ៖

• កំទេចប្លាស្ទិកក្នុងចំណីអាហារ: កំទេចប្លាស្ទិកមានវត្តមាននៅក្នុងទឹកសំបកខ្យង និងសូម្បីតែអំបិលដែលយើងបរិភោគ។

• សារធាតុគីមីពុល: ប្លាស្ទិកមួយចំនួនមានផ្ទុកសារធាតុគីមីបង្កគ្រោះថ្នាក់ដូចជា Bisphenol A (BPA) ដែលអាចជ្រាបចូលទៅក្នុងអាហារឬភេសជ្ជៈហើយត្រូវបានផ្សារភ្ជាប់ទៅនឹងបញ្ហាសុខភាពអ័រម៉ូននិងបញ្ហានានា។

• បញ្ហាសុខភាពផ្លូវដង្ហើម: ការដុតប្លាស្ទិកដែលបញ្ចេញផ្សែងពុលធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ផ្ទាល់ដល់ប្រព័ន្ធផ្លូវដង្ហើមរបស់មនុស្សដែលរស់នៅជុំវិញនោះ។

ដំណោះស្រាយនិងការទទួលខុសត្រូវ

ការដោះស្រាយបញ្ហាបំពុលប្លាស្ទិកទាមទារនូវកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងរួមគ្នាពីសំណាក់រដ្ឋាភិបាលវិស័យឯកជន និងបុគ្គលម្នាក់ៗ។ វិធីសាស្ត្រ4 អាចជាចំណុចចាប់ផ្តើមដ៏សំខាន់៖

1. បដិសេធ: មិនប្រើប្រាស់ប្លាស្ទិកប្រើតែម្ដង (ដូចជាបំពង់បឺត ថង់) 

2. កាត់បន្ថយ: កាត់បន្ថយការប្រើប្រាស់ផលិតផលប្លាស្ទិកទាំងឡាយ

3. ប្រើប្រាស់ឡើងវិញ: យកវត្ថុប្លាស្ទិកមកប្រើឡើងវិញ (ដូចជាដបទឹក)

4. កែច្នៃឡើងវិញ: ជំរុញនិងអនុវត្តការកែច្នៃសំណល់ប្លាស្ទិកឱ្យបានត្រឹមត្រូវ

ការយល់ដឹងអំពីផលប៉ះពាល់ដ៏ធំធេងនៃប្លាស្ទិកនឹងជួយជំរុញយើងឱ្យមានការទទួលខុសត្រូវកាន់តែខ្ពស់ក្នុងការថែរក្សាបរិស្ថានសម្រាប់មនុស្សជំនាន់ក្រោយ។

អត្ថបទ៖ ជួន សុធា